Automatische ondertiteling: toegankelijk of alleen maar snel?

Een video online zetten met automatisch gegenereerde ondertitels? Klaar.

Of toch niet?

Sinds de European Accessibility Act (EAA) van kracht is, staat digitale toegankelijkheid bij steeds meer organisaties op de agenda. En terecht. Maar toegankelijkheid begint niet bij het vinkje ‘ondertitels toegevoegd’.

Want een automatische ondertitel is niet automatisch een goede ondertitel.

AI verstaat niet altijd wat jij zegt

Automatische spraakherkenning wordt steeds beter. Dat is goed nieuws.

Maar wie regelmatig AI-ondertitels nakijkt, weet ook dat er soms hilarische – en soms minder hilarische – dingen uitkomen.

Een naam wordt een ander woord.

Een vakterm wordt compleet verkeerd verstaan.

Twee sprekers worden door elkaar gehaald.

Een zin wordt op een ongelukkig moment afgebroken.

En soms verandert één verkeerd woord gewoon de betekenis van een hele zin.

Dat valt misschien niet op als je de video met geluid bekijkt.

Maar voor iemand die afhankelijk is van de ondertiteling, is die ondertitel de video.

Ondertiteling is geen woord-voor-woord-transcript

Goede ondertiteling vraagt meer dan de gesproken tekst automatisch laten uitschrijven.

De timing moet kloppen. De zinnen moeten prettig leesbaar zijn. Regels moeten logisch worden afgebroken. Sprekers moeten duidelijk zijn.

En bij ondertiteling voor doven en slechthorenden (SDH) kan ook belangrijke auditieve informatie nodig zijn.

Bijvoorbeeld:

[deurbel]

[publiek lacht]

[spannende muziek]

Want als je niet kunt horen wat er gebeurt, moet je die informatie op een andere manier kunnen krijgen.

"Maar we hebben toch al AI?"

Ja. En gebruik die vooral.

AI kan een fantastisch hulpmiddel zijn om snel een eerste versie van je ondertitels te maken. Zeker wanneer je veel videocontent produceert.

Maar beschouw die a

utomatische ondertiteling als een eerste versie, niet als het eindproduct.

Een menselijke controle kan het verschil maken tussen:

"We hebben ondertitels."

en

"Iedereen kan deze video goed volgen."

De EAA is geen reden om pas nú aan toegankelijkheid te denken

De European Accessibility Act geldt sinds 28 juni 2025 voor bepaalde producten en diensten. Dat betekent echter niet dat iedere video van iedere organisatie automatisch onder de EAA valt.

Maar eerlijk?

Je hoeft niet te wachten tot een wet je daartoe verplicht.

Een toegankelijke video is gewoon betere content.

Want ondertitels zijn niet alleen nuttig voor mensen met een auditieve beperking.

Je gebruikt ze ook wanneer je:

📱 op je telefoon kijkt zonder geluid

🚆 onderweg bent

🤫 ergens zit waar geluid niet gepast is

🌍 een andere taal spreekt

👂 moeite hebt om een spreker goed te verstaan

En laten we eerlijk zijn: hoeveel video's bekijken we tegenwoordig nog met het geluid aan?

Dus, de volgende keer dat je AI-ondertitels laat genereren...

Kijk er eens écht naar.

Zijn de woorden correct?

Klopt de timing?

Zijn de zinnen goed leesbaar?

Worden namen en vaktermen juist weergegeven?

Zijn de sprekers duidelijk?

En: krijgt iemand die niet kan horen dezelfde informatie mee als iemand die de video mét geluid bekijkt?

Als het antwoord niet overal "ja" is, zijn je ondertitels nog niet klaar.

AI kan ondertiteling sneller en betaalbaarder maken. Menselijke kwaliteitscontrole maakt ze betrouwbaar.

En dat laatste wordt alleen maar belangrijker.

Want toegankelijkheid zit niet in het vinkje ‘ondertitels: ja’.

Het zit in de kwaliteit van die ondertitels.

Heb je videocontent met automatisch gegenereerde ondertitels en wil je weten of die klaar zijn om te publiceren? Daar kan ik je bij helpen.